Guatemala 85 yaşındaki darbeci generali yargılıyor

Askerî darbeyle iktidara gelen ve 1982-1983 yıllarında ülkeyi diktatörlükle yöneten 85 yaşındaki Efrain Rios Montt, yargı önünde hesap veriyor. Ülkede 1960-1996 yılları arasında süren iç savaşın en kanlı olaylarından sorumlu tutulan Montt, 100 farklı katliamda çoğunluğunu Maya yerlilerinin teşkil ettiği 1.700 solcu muhalifi katlettirmekle suçlanıyor. Savcılar, katliamlarda bizzat bulunmasa bile ordu içindeki sıkı emir-komuta zinciri nedeniyle sorumluluğun Montt'a ait olduğunu söylüyor.

14 Ocak'a kadar kongre üyeliği süren Montt hakkında yasal dokunulmazlık nedeniyle dava açılamıyordu. Ancak eski diktatör, dokunulmazlık zırhının kalkmasının hemen ardından mahkemeye çıkarıldı. Hâkim, hakkındaki suçlamaların dinlenildiği ilk duruşmada Montt'un ev hapsinde tutulmasına karar verdi. Yine bir askerî darbeyle ülke yönetiminden uzaklaştırılan Montt'un iktidarı süresince Guatemala'da katliam, tecavüz, işkence ve yerlilere karşı soykırım girişimlerinin zirve yaptığı ifade ediliyor. Aynı dönemde solcu gerillalara karşı mücadele yürüten Guatemala ordusunun uygulamaları yüzünden 29 bin kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığı belirtiliyor.

Montt'un ABD ile yakın ilişkileri de sürekli tartışma konusu oluyordu. Guatemala'daki kanlı iç savaş 1996 yılında sona ermiş, savaş nedeniyle 36 yılda 200 bin kişi hayatını kaybetmiş ya da kaybolmuştu. Birleşmiş Milletler raporlarına göre bu ölü ve kayıpların yüzde 93'ünden güvenlik güçleri sorumlu.