Hangi bitkiler kanserden koruyor?..

İyonize edici radyasyon (Bilhassa X ışınları ve gama ışınları) canlı dokuyla etkileştiğinde, büyük miktarda reaktif oksijen ve azot türevleri açığa çıkarır. Bu durumun patolojik sonucu; hassas DNA zincirlerinde, serbest radikal hasarı oluşmasıdır. Hücresel proliferasyonu düzenleyen DNA genleri hasar gördüğünde ise sonuç kanser olabilir. Radyasyonla tetiklenen kanser riski, okside edici prosesleri kesintiye uğratarak azaltılabilir. Çoğu hekim ve radyolog tarafından gözden kaçırılan husus; iyonize edici radyasyona karşı besin katkılarının radyo-koruma sağlamadaki çarpıcı rolüdür. Eğer hekiminiz bir CT taraması, X ışını veya radyasyon içeren diğer diyagnostik prosedürün yapılmasını istiyorsa; bunlar için gün alır almaz, kullandığınız antioksidan katkılarının dozunu artırın. Radyoprotektif kabiliyetleri nedeniyle incelenmiş olan pek çok besin maddesi sınıfı vardır. Bunların başında vitaminler, eser mineraller, polifenoller ve çeşitli bitki ekstreleri gelir.

POLİFENOLLER TÜMÖRLE SAVAŞIR

Polifenoller, bitki ürünlerinde bulunan çok yönlü moleküllerdir ve kolektif olarak, radyasyonun vücuttaki bazı etkilerine karşı önemli miktarda koruma sağlar. Resveratrol, kesretin ve yeşil çay polifenolleri bu sınıftaki en kuvvetli radyo- koruyucular arasındadır. Resveratrol hem sağlıklı dokuları korur, hem de tümör karşıtı etkiye sahiptir. Antioksidan özellikleri; radyasyonun hasta edici etkilerine karşı en hassas olan karaciğer ve ince bağırsaktaki radyasyon toksisitesini önler. Yeşil çay ekstreleri de, bağırsaklarda hızla çoğalan hücreleri ve saç foliküllerini; radyasyon tedavisinin hasar verici etkilerinden korur.

SOYA BİLEŞENLERİ

Soya fasulyesi; pek çoğu önemli koruyucuyu etkiye sahip olan, sağlığı iyileştirici maddeler açısından zengindir. Örneğin içindeki genistein’in küçük dozları bile tam vücut radyasyonunu takiben, alyuvar ve akyuvar hücrelerinin üretimini uyarır. Bu hayati önem taşır, çünkü kemik iliğindeki hızla çoğalan kan kök hücreleri, radyasyonun öldürücü etkilerine en hassas olanlar arasındadır.

OTLAR VE BAHARATLAR ŞAŞIRTICI KORUMA SAĞLAR

Bilimsel araştırmalar bitki ekstrelerinin; vücudu radyasyonun olumsuz etkilerinden koruduğunu gösteriyor. İşte bu bitkilerden bazıları...

Zerdeçal ve diğer Güney Asya baharatlarından elde edilen kurkumin, DNA hasarını ve tümör oluşumunu azaltır. Kurkumin ikili etkiye sahiptir. Antioksidan etkisi, normal dokuyu radyasyondan korur. Fakat aynı zamanda kanserde hücre ölümünden sorumlu olan genleri yukarı doğru regüle ederek, radyasyonla tümör tahribini artırır.

ALYUVAR HÜCRELERİNİ KORUR

Sarımsak ve zencefil birlikte şaşırtıcı radyo-koruma sağlar. Sarımsağın yüksek kükürt içeriği, glutatyon gibi doğal antioksidan sistemleri destekler. Ayrıca alyuvar hücrelerini radyasyon hasarından korur. Zencefil ekstresi ise glutatyon aktivitesini artırır, ayrı ve tamamlayıcı bir mekanizma ile lipit peroksidasyonunu azaltır. Ekstreler; radyosyonla meydana gelen birçok serbest oksijen ve azot radikalini hemen temizler.

DNA HASARLARINI AZALTIYOR

Gingko bilboa radyasyona maruz kalan kişilerin kanındaki DNA hasarını azaltır. Bu etki o kadar kuvvetlidir ki, Çernobil Nükleer Santrali’ndeki işçilerin radyasyona maruz kalmalarından çok uzun zaman sonra tedavi edilmelerinde faydalı olduğu kanıtlanmıştır. Daha yeni olarak ginkgo ekstrelerinin, insanları radyoaktif iyot tedavisini takiben hücre hasarından koruduğu kanıtlanmıştır.

Ginseng kayda değer radyoaktif etkileri olan diğer bir önemli bitkidir. Çeşitli ginseng ekstreleri kişiyi, radrasyonla tetiklenen DNA hasarına karşı korur. Antioksidan etkileri; kemik iliği, dalak ve testislerdeki hücreler dahil olmak üzere, radyasyona karşı hassas olan çeşitli dokuları korur.

CT TARAMASI NE ZAMAN GEREKİR?

X-ışınlarının yerine, mümkün olan her zaman manyetik rezonans görüntüleme veya ultrason diyagnostiklerinin kullanılmasını öneriyoruz. Aşağıdaki tıbbi problemler ise MRI’a karşı CT taramasının yapılmasını gerektirebilir:

Hasta kalp pili takıyorsa...

Hastada vücuda yerleştirilmiş bir kardiyak defibrilatör mevcutsa...

Hasta gözünün yakınında veya içinde metalik bir yabancı maddeye sahipse...

Hastanın beynindeki hassas kan damarlarının biri üzerinde anevrizma klipsi varsa... 

Hastada, kemikleri bir arada tutmak için metal vidalar veya plakalar gibi metalik ortopedik donanım varsa...

Pr. Dr. Erkan TOPUZ