Geceleri uyutmayan sıcaktan bıktık

Son yıllarda yalnız bizde değil, dünyanın değişik coğrafyalarında “farklı” iklim olayları dikkati çekiyor. Bu yaz yaşadığımız yağışlar ve ardından gelen aşırı sıcak ve nem, sanki gelecek yıllarda bizi bekleyen yeni iklim modellerinin provası gibi. Newsweek Türkiye Dergisi, son sayısında değişen iklim olaylarını kapak yaptı.

İstanbullular, yazı sıcak ve nemli geçirmeye alışkındır. Ancak çoğu insan, bu yazın önceki yıllardan çok daha sıcak ve nemli olduğunu düşünüyor. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ)MeteorolojiMühendisliği Bölümü ÖğretimÜyesi Prof. Selahattin İncecik, ilk altı aylık verilere göre 2010 yılının, son 130 yılın en sıcak yılı olabileceğini söyledi.

Sadece havada değil denizlerde de rekor sıcaklıklar ölçülüyor. Karadeniz ve Kuzey Ege, önceki yıllara göre hissedilir oranda ısındı. Pek çok kıyıda 30 derece aşıldı. Sıcak dalgası, Doğu Avrupa’yı da etkiliyor. Rusya’da çıkan 500 civarındaki yangında milyarlarca dolarmaddi zarar var ve resmi rakamlara göre ölü sayısı 50’yi aştı. Sıcağın yanında aşırı yağışlar da pek çok coğrafyayı tehdit ediyor. Asya ve Avrupa’da birçok kent son yılların en şiddetli selleriyle sular altında ve özellikle Asya’da binlerce kişi hayatını kaybetti.

HAVA ANOMALİSİ

Bu havanın nedeni, muson alçak basıncı. Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü’nden Prof.Murat Türkeş, bunun bir hava anomalisi olduğu görüşünde: “Sıcak hava dalgası normalde en fazla 30-35 dereceye ulaşır ve ortalama beş gün devameder.

DÖNGÜ DEĞİŞİYOR

Ancak çok sıcak hava kütlesinin bu kadar uzun süre aynı bölgede kalması normal değildir. Bu tür tropikal dolaşımlar normalde daha güneydemeydana gelir. Oysa bu senemuson alçak basıncı daha kuzeye çıktı ve çok kalın bir tabaka olarak yayıldı.” Prof. Türkeş, insan kökenli küresel iklim değişikliğinin, iklimin kendi değişkenliğini de etkilediğini söylüyor ve “İklimin kendi doğal döngüsünün zamanlaması ve alansal dağılış desenleri değişmeye başladı” diyor.

Dünya Bankası’nın hazırladığı “2010 İklim Değişikliği Dünya Kalkınma Raporu”nun direktörü Marianne Fay’ın, Newsweek Türkiye’ye söylediği “İklim değişikliğinin etkileri beklenenden daha sert olacak. Önümüzdeki süreçte son İstanbul seli gibi çok tuhaf ve aşırı hava olaylarıyla fazlaca karşılaşabiliriz” sözleri bir bir çıkıyor.

Newsweek Türkiye Dergisi